Cây trầu bà bị vàng lá thường do tưới quá nhiều làm úng rễ, sau đó là thiếu sáng, đất bạc màu thiếu phân, để khô quá lâu hoặc lá già tự vàng. Vàng mềm kèm đất ướt là úng. Vàng khô giòn kèm đất khô là thiếu nước. Vàng nhạt cả cây, dây dài lá thưa là thiếu sáng hoặc thiếu phân.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào cần thay đất |
|---|---|---|---|
| Lá vàng mềm, đốm nâu ướt, đất ướt | Tưới nhiều, úng rễ | Ngưng tưới, kiểm tra rễ | Rễ đen, đất có mùi |
| Lá vàng khô giòn, mép cong, đất khô cứng | Thiếu nước | Ngâm chậu cho đất hút lại nước | Đất co khỏi thành chậu |
| Dây dài, lá nhỏ, nhạt, rụng dần | Thiếu sáng | Dời gần cửa sổ | Không cần |
| Lá già phía gốc vàng từ từ | Lá già, thiếu đạm | Bón phân loãng | Đất trồng trên 2 năm |
| Mảng vàng cháy ở lá hướng nắng | Nắng gắt | Dời khỏi nắng trực tiếp | Không cần |
| Lá vàng lấm tấm, mặt dưới có tơ hoặc chấm | Nhện đỏ, rệp sáp | Rửa lá, cách ly cây | Không cần |
Trầu bà là cây gì và cần gì
Trầu bà vàng phổ biến ở Việt Nam là Epipremnum aureum (tiếng Anh gọi là pothos). Đây là dây leo bám thân cây trong rừng nhiệt đới, rễ quen với đất tơi, thoáng, ẩm nhưng không ngập. Cây chịu được bóng râm, nhưng trong phòng tối lâu ngày sẽ yếu dần.
Nhiều loại khác cũng được gọi là trầu bà, như trầu bà đế vương hay trầu bà lá xẻ (thuộc chi Philodendron). Cách đọc triệu chứng vàng lá dưới đây dùng được chung cho các loại này.
Cách kiểm tra nguyên nhân
- Chọc ngón tay hoặc que tre xuống đất khoảng 3–4 cm. Đất ướt dính là đang thừa nước. Đất khô và co khỏi thành chậu là thiếu nước.
- Xem lá vàng nằm ở đâu. Vàng lá gốc, lá già trước là dấu hiệu thường gặp của úng hoặc thiếu đạm. Vàng ở lá non ít gặp hơn và cần xem kỹ phân bón, rễ.
- Sờ lá vàng. Mềm, rũ là thừa nước. Khô, giòn là thiếu nước hoặc nắng.
- Lật mặt dưới lá. Có tơ mảnh, chấm nhỏ li ti hoặc cục bông trắng là sâu hại.
- Nhìn khoảng cách giữa các lá trên dây. Khoảng cách dài, lá mới nhỏ hơn lá cũ là thiếu sáng.
Xử lý từng trường hợp
Úng rễ do tưới nhiều
- Ngưng tưới cho đến khi lớp đất trên khô khoảng một phần ba chiều sâu chậu.
- Nếu đất có mùi hoặc cây vẫn vàng tiếp, nhấc cây ra kiểm tra rễ.
- Cắt rễ đen nhũn, giữ rễ trắng chắc.
- Trồng lại vào đất tơi: đất sạch trộn xơ dừa, perlite và vỏ thông. Chậu phải có lỗ thoát nước.
- Cắt bỏ lá đã vàng để cây dồn sức nuôi lá xanh.
Thiếu nước
- Đặt cả chậu vào thau nước khoảng 15–20 phút cho đất hút lại từ đáy.
- Nhấc ra, để ráo nước.
- Từ đó tưới khi lớp đất mặt khô khoảng 2–3 cm, thay vì để khô kiệt.
Thiếu sáng
Dời cây đến chỗ sáng, gần cửa sổ nhưng không bị nắng gắt buổi trưa chiếu thẳng. Cắt ngắn các đoạn dây trơ lá, cây sẽ nảy nhánh mới dày hơn. Đoạn dây cắt ra có thể giâm nước.
Thiếu phân
Bón phân NPK cân đối hoặc phân tan chậm cho cây lá, pha loãng hơn liều trên bao bì, khoảng 1 lần mỗi tháng vào mùa cây ra lá. Nếu đất đã trồng trên 2 năm, thay đất mới sẽ hiệu quả hơn bón thêm.
Sâu hại
Lau hoặc xịt mặt dưới lá bằng nước sạch, lặp lại vài ngày một lần. Rệp sáp có thể lau bằng bông tẩm cồn. Để cây riêng cho đến khi hết.
Khi nào nên thay cây hoặc giâm lại
Nếu phần gốc đã thối đen và dây rụng gần hết lá, hãy cắt các đoạn dây còn xanh có đốt (mắt) và rễ khí, cắm vào nước sạch hoặc đất ẩm. Trầu bà ra rễ nhanh, thường chỉ vài tuần.
Câu hỏi thường gặp
Cây trầu bà bị vàng lá phải làm sao?
Kiểm tra đất trước. Đất ướt thì ngưng tưới và xem rễ, đất khô thì tưới đẫm. Nếu đất ổn, dời cây đến chỗ sáng hơn và bón phân loãng. Cắt bỏ lá đã vàng hẳn.
Cây trầu bà kim cương bị vàng lá có khác trầu bà thường không?
Trầu bà kim cương (Philodendron 'Birkin', lá xanh sọc trắng) cũng vàng lá chủ yếu do tưới nhiều và thiếu sáng. Loại lá đốm cần sáng hơn loại xanh trơn, nên thiếu sáng dễ làm lá mất đốm và vàng.
Cây trầu bà bị héo lá phải làm sao?
Héo kèm đất khô là thiếu nước, tưới đẫm là lá căng lại sau vài giờ. Héo kèm đất ướt là rễ đã hỏng, cần nhấc cây, cắt rễ thối và trồng lại vào đất tơi.
Cây trầu bà bao lâu tưới 1 lần?
Thường khi lớp đất mặt khô khoảng 2–3 cm. Trong nhà mùa nóng có thể vài ngày đến một tuần, phòng máy lạnh hoặc mùa mưa thưa hơn. Kiểm tra đất thay vì tưới theo lịch.