Cây trầu bà bị cháy đầu lá thường do nước không đến kịp phần xa nhất của lá: không khí quá khô, gió máy lạnh hoặc quạt thổi thẳng, tưới lúc khô kiệt lúc sũng, hoặc muối từ phân và nước máy đọng trong đất. Nắng gắt chiếu qua kính cũng làm cháy mép và đầu lá. Phần đã cháy không xanh lại, nhưng chỉnh đúng nguyên nhân thì lá mới sẽ lành.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào cần thay đất |
|---|---|---|---|
| Đầu lá khô nâu, viền vàng mảnh, cây gần máy lạnh | Gió khô thổi thẳng | Dời khỏi luồng gió | Không cần |
| Đầu lá khô, đất lúc khô cứng lúc sũng | Tưới thất thường | Tưới đều theo độ ẩm đất | Không cần |
| Đầu và mép lá cháy, mặt đất có váng trắng | Thừa phân, muối tích tụ | Xả đất bằng nhiều nước | Váng dày, đất chai |
| Mảng cháy lớn ở lá hướng cửa kính | Nắng gắt | Dời xa kính hoặc che rèm | Không cần |
| Đầu lá nâu đen, mềm, đất ướt | Úng rễ | Ngưng tưới, kiểm tra rễ | Rễ đen, có mùi |
Vì sao đầu lá cháy trước
Nước đi từ rễ lên thân rồi tỏa ra lá. Đầu và mép lá là phần xa nhất, cũng là chỗ bốc hơi nhiều. Khi cây mất nước nhanh hơn rễ kịp đưa lên, hoặc rễ bị hỏng, đầu lá là chỗ khô trước tiên.
Muối khoáng trong nước và phân cũng theo dòng nước dồn về đầu lá rồi đọng lại khi nước bốc hơi. Đó là lý do cây bón nhiều hay tưới nước cứng lâu ngày hay cháy đầu lá.
Cách tìm đúng nguyên nhân
- Nhìn chỗ đặt cây. Cây dưới máy lạnh, cạnh quạt, cạnh cửa hay có gió lùa thì lá phía hướng gió cháy nhiều hơn.
- Nhớ lại lịch tưới. Có lần nào để đất khô đến mức lá rũ rồi mới tưới không. Chỉ vài lần như vậy đã đủ làm đầu lá cháy.
- Xem mặt đất. Váng trắng hoặc vàng trên mặt đất, quanh thành chậu là muối tích tụ.
- Sờ đầu lá cháy. Khô giòn là do khô hạn, gió, muối. Mềm đen là do úng.
- Xem hướng nắng. Lá cạnh cửa kính hướng tây nhận nắng chiều gắt dễ cháy mảng.
Cách xử lý từng bước
- Dời chỗ. Đặt cây cách máy lạnh, quạt ít nhất vài mét, không nằm trên đường gió. Chọn chỗ sáng, tránh nắng gắt chiếu qua kính giờ trưa và chiều.
- Tưới đều. Tưới khi lớp đất mặt khô khoảng 2–3 cm. Tưới đẫm cho nước chảy ra lỗ thoát, đổ nước thừa trong đĩa.
- Xả muối. Nếu có váng trắng, cạo bỏ lớp đất mặt. Đưa chậu ra chỗ thoát nước, tưới chậm một lượng nước nhiều gấp vài lần thể tích chậu cho chảy qua đáy. Để ráo.
- Giảm phân. Ngưng bón 1–2 tháng. Sau đó chỉ bón loãng khoảng một nửa liều ghi trên bao bì.
- Nước tưới. Nếu nước máy có mùi clo mạnh hoặc nước giếng nhiều cặn, có thể để nước qua đêm hoặc dùng nước mưa sạch.
- Tăng ẩm nếu phòng máy lạnh chạy suốt. Đặt nhiều chậu cây gần nhau, hoặc đặt chậu trên khay sỏi có nước (đáy chậu không chạm nước).
- Tỉa phần cháy. Dùng kéo sạch cắt theo dáng lá, chừa lại một đường nâu rất mảnh để không cắt vào phần xanh.
Khi nào nghi ngờ vấn đề ở rễ
Nếu đầu lá cháy màu nâu đen, mềm, lan nhanh vào giữa lá, đồng thời đất lâu khô và có mùi, rễ có thể đã thối. Nhấc cây ra, cắt rễ đen nhũn, trồng lại vào đất tơi có lỗ thoát nước. Trường hợp này cần xử lý rễ trước, chỉnh độ ẩm không khí không giúp được.
Phòng cháy đầu lá
- Đặt cây tránh luồng gió trực tiếp.
- Tưới theo đất, không theo lịch, không để khô kiệt.
- Bón ít, loãng, và xả đất vài tháng một lần nếu bón thường xuyên.
- Thay đất khi đất đã trồng trên 2 năm hoặc chai cứng.
Câu hỏi thường gặp
Cây trầu bà bị cháy lá có cứu được không?
Được. Phần lá đã cháy không hồi lại, nhưng cây vẫn khoẻ nếu rễ còn tốt. Tìm và sửa nguyên nhân, cắt tỉa phần cháy, lá mới ra sẽ lành.
Cây trầu bà bao lâu tưới 1 lần để không cháy lá?
Tưới khi lớp đất mặt khô khoảng 2–3 cm, thường vài ngày đến một tuần trong mùa nóng, thưa hơn trong phòng máy lạnh hay mùa mưa. Điều quan trọng là đều tay, không để đất khô kiệt đến mức lá rũ.
Cây trầu bà bị cháy lá có nên cắt bỏ không?
Lá chỉ cháy đầu thì tỉa phần cháy theo dáng lá là đủ. Lá cháy quá nửa hoặc vàng hẳn thì cắt bỏ sát cuống để cây dồn sức cho lá mới.
Trầu bà thủy sinh có bị cháy đầu lá không?
Có, thường do nước lâu không thay, rễ thiếu khí hoặc pha phân quá đậm. Thay nước mỗi tuần, rửa bình, chỉ pha phân thủy canh thật loãng.